اخبار میراث فرهنگی گراش

خونه کدیم سفر به خاطره جمعی گراشی ها بود(گفتگو با دبیرکل انجمن ایکوموس گراش در مورد تجربه خونه کدیم)

گفتگو فاطمه یوسفی با حامد عبداللهی دبیر کل انجمن در مورد تجربه خونه کدیم:

بیشتر ما حسرت ساخت ماشین زمان و سفر به گذشته را تجربه کرده‌ایم. این که به قصه‌ها و واقعیت‌هایی سرک بکشیم که به مرور قسمتی از هویت و فرهنگ ما را شکل دادند وخاطرات آدم‌هایی را مرور کنیم که روزی در امروز زندگی می‌کردند و یک روز برای همیشه در گذشته ماندند.

نوروز امسال در دل بافت قدیم شهر دروازه‌ای به روی ما باز شد و این فرصت را به ما داد تا گردوغبارگوشه‌ای از دیروز را بتکانیم و بکشیمشان به امروز. این شانس بزرگ را اعضای جوان و فعال انجمن ایکوموس با بازسازی و اجرای طرح خونه کدیم( خانه‌ی علی‌پور) برای ما ایجاد کردند.
در این مصاحبه، گفت‌وگویی داریم با مهندس حامد عبدالهی، دبیرکل انجمن ایکوموس گراش و مدیر اجرایی این طرح که بیست‌وچهار سال دارد و دانشجوی ارشد معماری دانشگاه شیراز است.
۱- ایده و طرح خونه کدیم از کجا شروع شد؟
همیشه در ذهن من بود که چرا مردم با میراث فرهنگی و هویت تاریخی شان غریبه هستند و به دنبال ایده ای بودم که مردم بی واسطه مسائل میراث فرهنگی را لمس کنند.، بازسازی روند زندگی قدیمی در یک خانه سنتی، ایده بسیار جالبی بود اما باید به طرح تبدیل می شد که خوشبختانه با کمک یک گروه جوان و تحصیلکرده از انجمن و حمایت های اعضای محترم شورای اسلامی شهر گراش این ایده تبدیل به طرح « خونه کدیم» شد.

۲- هدف از اجرای این طرح؟
به دنبال دو رویکرد بودیم، اول اینکه نسل جوان را آشنا کنیم با روند و سبک زندگی در خانه‌های قدیم گراش و دوم تا یادآور خاطراتی باشیم برای کسانی که در این فضاها زندگی کردند و از این طریق مردم را با میراث فرهنگی آشتی بدهیم که خوشبختانه با استقبال باورنکردنی مردم روبه‌رو شدیم.

۳- اجرای طرح خونه کدیم از کی شروع شد و تا رسیدن به مرحله ی پایانی چقدر زمان برد؟
دو ماه قبل از شروع عید، حاج حبیب الله مهرابی، مسئول ستاد هماهنگی برنامه‌های نوروزی ۹۴ از طرف شورا با من تماس گرفت و از من خواست به نمایندگی از انجمن، برنامه‌های نوروز ۹۴ را در اولین جلسه هماهنگی ستاد ارائه دهیم. از طرف هیات مدیره انجمن، آقای مهندس غلامرضا آرمان مهر مسئول پیگیری طرح ها در جلسات شد که خوشبختانه با برگزاری نزدیک به بیست جلسه در شورا عملا طرح‌ها مورد نقد و بررسی قرار گرفت. از تاریخ پنجم اسفند ماه که سه نفر از خانم های عضو انجمن(فرهادی،عظیمی،نادرپور) پاکسازی خونه کدیم را داوطلبانه شروع کردند رسما کار خونه کدیم شروع شد و تا ۱۲ فروردین فعالیت‌ها در خونه کدیم ادامه داشت.

۴- مشکلاتی که برای بازسازی و مرمت خانه ها و بافت هایی قدیمی شهر وجود دارد، چیست؟
ضعف اساسی این است که بیشتر پدران و مادران ما در خانه‌های مانند خانه استاد علیپور بزرگ شده اند و فاصله بین قدیم و جدید را در سال های زندگی خود گذرانده‌اند، به همین دلیل خانه های قدیمی، فقط برای نسل جوان قدیمی محسوب می‌شود و تصور روشنی در مورد این که چطور این خانه ها هویت تاریخی ما هستند در نسل‌های قبل وجود ندارد. عدم آگاهی از ظرفیت‌های اجتماعی، اقتصادی و تاریخی بافت قدیم و در مرحله بعد مرمت خانه‌ها و نبود چشم‌انداز و برنامه‌ریزی مناسب از طرف مسئولین و مردم، مهمترین مشکلاتی است که ما در بافت قدبم گراش با آن روبه‌رو هستیم که البته باید اشاره کنم طی دو سال اخیر این روند از طرف مسئولین و مردم در حال تغییر است.

۵- عده ای عقیده داشتند خانه‌ها‌یی با سابقه و قدمت بیشتر نسبت به خانه ی علی پور برای اجرای طرح بازسازی خونه کدیم در شهرستان گراش وجود داشت، پاسخ شما به این افراد چیست؟ چرا مکان‌های دیگر برای اجرای این طرح انتخاب نشدند؟
در پاسخ به این سوال باید بگویم قطعا خانه‌های با سابقه و قدمتی بیشتر در شهرمان وجود دارد اما مسئله اینجاست به جز خانه استاد علیپور و خانه شهیدان عظیمی که با هزینه ای از وراث خریداری شده و مابقی وقف شده است کدام خانه به میراث فرهنگی شهر تعلق دارد؟ خانه علیپور امتیازاتی داشت که برای اجرای این طرح بسیار مناسب بود؛ مسئولیت خانه به طور کامل در اختیار اعضای جوان انجمن بود به همین دلیل قدرت اجرایی فعالیت‌ها در این خانه محدود نبود، موقعیت خانه به گونه ای بود که در دل بافت قدیم شهر قرار داشت و ما نیاز داشتیم همه‌ی زوایای بافت قدیم در مسیر پیاده‌روی تا رسیدن به خانه دیده شود؛ از کوچه پس کوچه‌های باریک گرفته تا دیوارهای خشتی سر به فلک کشیده، طاق سردرهای خانه ها با تزئینات خاص خود، تغییرات و تخریب‌های حاصل برچسب‌های عصر امروز ما در این بافت، همه و همه در نهایت دلایل محکمی است برای انتخاب خانه استاد علیپور به عنوان طرح خونه کدیم در نوروز ۹۴.

۶- احیای خانه‌ی علی پور به عنوان اولین تجربه چه چیزهایی را به شما آموخت؟
تجربه کار گروهی و حضور در یک فضای صمیمی و سالم میان جوانانی که با یک فکر واحد برای حفظ هویت و میراث تاریخی شهرمان از تمام خوشی ها در ایام نوروز گذشتند و کامل خود را وقف یک هدف کردند بسیار شیرین بود. مسائل مختلفی که در طی این مدت پیش می‌آمد برای همه ما درس‌های بزرگی داشت نظیر؛ ارتباط با مردم، مسولین، طیف‌های مختلف جامعه، مدیریت کارها و از همه مهمتر این که چطور سخن بگوییم و رفتار کنیم تا این چنین گروه واحد و یکدست در عین تفاوت سلیقه‌ها داشته باشیم بسیار تجربه گرانبهایی بود.

۷- میزان استقبال مردم چقدر بود و عکس‌العمل‌های بازدید کنندگان بعد از بازدید چه بود؟
از آغاز شروع طرح خونه کدیم بطور میانگین روزانه ۲۰۰ تا ۳۵۰ نفر بازدید کننده داشتیم که در این میان بطور روزانه ۳۰ تا ۵۰ نفر میهمانان نوروزی از خانه استاد علیپور بازدید کردند. عدد ۳۶۲۱ نفر بازدید کننده در طول ۱۳ روز اجرای طرح خود گواه بر میزان استقبال بی نظیر مردم از طرح خونه کدیم است. تشکر و قدردانی بازدید کنندگان از دست اندرکاران، نوشته ها در دفترچه پیشنهادات و انتقادات خونه کدیم، حتی گاهی اشک‌ها که برای خاطرات از دست رفته روی گونه‌ها نقش می‌بست عکس‌العمل‌هایی بود که بعد از اتمام این طرح خستگی این ۱۳ روز را از تن دست اندرکاران درآورد و خوشحالیم اخیرا در صفحه اول سایت رسمی میراث فرهنگی استان فارس نیز گزارش طرح آورده شده است.

۸- چه افراد یا ارگان‌هایی با شما همکاری داشتند؟
اعضای شورای اسلامی و شهرداری که در همه حال حامی ما بودند و هستند، فرمانداری شهرستان گراش، دفتر نمایندگی نظام مهندسی و ساختمان ، اداره فرهنگ و ارشاد ، اداره راه و شهرسازی، جمعیت هلال احمر، شرکت اچم نت، انجمن دوست‌داران میراث فرهنگی گراش، گروه گردآورندگان فرهنگ گراشی و انجمن عکاسی شهرستان گراش. جا دارد بار دیگر از همکاری ارگان‌ها و نهاد‌ها در طول اجرای طرح خونه کدیم تشکر و قدردانی کنم.

۹- به نظر شما به عنوان یکی از عوامل طرح خونه کدیم ، اجرای این طرح چه نقص‌ یا کمبود‌هایی داشت که می‌خواهید در برنامه‌های آینده آن را مرتفع کنید؟
کمبود منابع مالی به دلیل اینکه هزینه‌های اجرای طرح به صورت جامع پیش‌بینی نشده بود، بحث تبلیغات میدانی خیلی دیر شروع شد و هماهنگی با بعضی از ارگان‌ها به دلیل نزدیک بودن به تعطیلات نوروز به خوبی انجام نشده بود که ان شاالله بتوانیم با تجربه از این طرح در برنامه‌های آتی موفق‌تر عمل کنیم.

۱۰- هزینه‌های اجرای طرح و محل تامین آن؟
با توجه به رایزنی های انجام شده توسط ستاد هماهنگی برنامه های نوروزی ۹۴ با حامیان مالی، مبلغ دو میلیون و پانصد هزار تومان از طرف دفتر نمایندگی نظام مهندسی و ساختمان شهرستان گراش در تاریخ ۱۴ اسفندماه برای آغاز کار به حساب انجمن واریز شد و در ادامه از طرف حاج غلامعلی علیپور فرزند مرحوم استاد امید علی علیپور در تاریخ ۲۴ اسفندماه مبلغ دومیلیون تومان جهت نورپردازی به حساب انجمن واریز شد.
طبق گزارش و صورت حساب کمیته مالی طرح خونه کدیم مجموع هزینه‌ها، ۸ میلیون و چهارصد و دو هزار تومان بوده است که همچنان منتظر هستیم از طرف ستاد هماهنگی برنامه‌ها نوروزی و حامیان مالی مقدار مبلغ کسری اعتبار مالی تامین شود.

۱۱- مکان بعدی شما برای طرح خونه کدیم؟
اگر خداوند توفیق دهد، می‌‌خواهیم دین خودمان را به خانواده شهیدان عظیمی ادا کنیم.

۱۲- برای کسانی که میخواهند به انجمن ایکوموس بپیوندند و یا در انجام این نمونه از کارها همکاری داشته باشند چه پیشنهادی دارید؟
عموما افرادی که در انجمن عضو رسمی هستند از طریق شبکه‌های اجتماعی در جریان برنامه‌های انجمن قرار می‌گیرند و طبق روال گذشته در سایت Gerash.info خبرهای مربوط به برنامه‌ها و فعالیت‌های انجمن منتشر می‌شود. عزیزانی که مایل هستند عضو رسمی انجمن ایکوموس شهرستان گراش شوند با مراجعه به آدرس:
www.Gerash.info/icomos-register
و پرداخت هزینه حق عضویت سالانه (۲۴ هزار تومان) طبق مصوبه هیات مدیره می‌توانند به ما بپیوندند.

۱۳- برنامه‌ی انجمن در سال ۹۴؟
همانطورکه در نخستین گزارش عملکرد انجمن آمده است، اجرای طرح های معرفی آثار و بناهای تاریخی شهرستان گراش و پیگیری‌های انجام شده طرح ها تا رسیدن به نتایج اجرایی ادامه خواهد داشت. به زودی پس از تصویب برنامه‌های انجمن در هیات مدیره، دیگر برنامه های سال ۹۴ به صورت رسمی اعلام خواهد شد. اما در زمینه طرح‌های مرمتی؛ اتمام طرح مرمت پنج برکه، طرح‌های مرمت خانه استاد علیپور، خانه شهیدان عظیمی(موزه مردم شناسی)، حمام دَهباشی، برکه حاج اسدالله، برکه کل به عنوان بزرگترین آب انبار ایران و ساماندهی بافت قدیم شهر در اولویت‌های سال جاری قرار دارند.

۱۴. سخن پایانی؟
از تک تک اعضای محترم انجمن که این مدت بدون هیج چشمداشتی تلاش کردند تا به این موفقیت برسیم بار دیگر به نمایندگی از هیات مدیره تشکر و قدرادنی می‌کنم.

۲ نظر

  1. سلام
    درصورت تمایل میتوانید گزارش ویدیویی خونه کدیم که در کانال آپارات بنده وجود دارد، در سایت gerash.info منتشر نمائید.

    http://www.aparat.com/v/95GOX

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

*

code