اخبار میراث فرهنگی گراش
مَوَِه(مهیاوه) Mavah
خمره های مَوَه-عکس از س.کشوری

مَوَِه(مهیاوه) Mavah

مَوَه(مهیاوه)

مواد لازم:

خردل یک کیلو

ماهی خشک دو کیلو

نمک یک کیلو

آب به مقدار لازم

طرز تهیه: تهیه ی مَوَ طی چند مرحله انجام می شود. در مرحله اول ماهی خشک را تکه تکه کرده و آن را در ظرفی با آب می شوریم و این کار را چند بار تکرار می کنیم تا ماهی خوب شسته شود. سپس ماهی ها را در دوسِنَ (ظرفی سفالی که مَوَ در آن تهیه می شود) ریخته و روی آن آب می ریزیم و همچنین یک کیلو نمک را هم به آن اضافه می کنیم

و با وردنه که برای هم زدن ماهی و نمک گزینه ی مناسبی است. آن ها را خوب در هم حل می کنیم تا آب و نمک به همه جای ماهی برسد و در این صورت ممکن است باز به ریختن آب در دوسِنَ نیاز باشد. اما تا اندازه ای آب می ریزیم که یک بند انگشت آب روی ماهی باشد. آبِ زیاد معمولا باعث خراب شدن ماهی می شود. با تکه ای پارچه ی تمیز و کش روی ظرف سفالی را می پوشانیم و سر آن را می گذاریم. تا مدتی از آن بگذرد. اگر تابستان باشد ماهی زودتر له می شود. حدود یک ماه طول می کشد. اما در زمستان تقریبا دو ماه طول می کشد. اما در طی این یک یا دو ماه باید به ظرف سفالی محتوی آب و ماهی سر زده و با وردنه هم بزنیم. اگر می خواهیم ماهی زودتر له شود کافی است که هم زدن ماهی و آب را روزی یک یا دو بار انجام دهیم.

در مرحله ی دوم خردل را در ظرفی ریخته و روی آن آب می ریزیم. اگر خردل تمیز نباشد. مواد سبک آن روی آب می نشیند که می توانیم با خالی کردن آب آن، مواد را از خردل جدا کنیم. و ریگ های داخل خردل در ته ظرف می نشیند که این هم باید از خردل جدا شود. شستن خردل را هم چند بار تکرار می کنیم تا خردل کاملا تمیز شود. سپس خردل را از الک عبور می دهیم. چون دانه های خردل ریز است وقتی با آب شسته می شود دانه های خردل به هم می چسبند که با عبور دادن آن ها از الک می توانیم دانه ها را از یکدیگر جدا کنیم. وقتی با استفاده از الک آب خردل گرفته شد. خردل را در سینی ریخته و در فضای آزاد می گذاریم. زمانی که خردل هنوز نم دارد روی آن نمک ریخته و با کف دست کاری می کنیم که خردل و نمک خوب با هم مخلوط شود. این کار را چند بار و طی چند دقیقه تکرار می کنیم. چون خردل مزه تیز و تندی دارد این کار برای رفع تیزی و تندی آن صورت می گیرد. وقتی خردل کاملا خشک شد. آن را بو می دهیم. برای این کار مقدار کمی خردل در ظرف ریخته و با شعله ی کم بو می دهیم. زمانی که خردل تقریبا طلایی رنگ شد بو دادن به اتمام رسیده برای اینکه بدانیم خردل رنگ مورد نظر را پیدا کرده یا نه مقدار کمی خردل را از ظرف برداشته و با وسیله ای مثل آونگ خردل را نرم کرده در این صورت خردل رنگ خودش را نشان می دهد. پس از بو دادن خردل را نرم می کنیم.

در مرحله بعد دوسِنَ محتوی آب ماهی را برداشته و با آب کش آب آن را از ماهی جدا می کنیم. سپس ماهی را در ظرف دیگری ریخته و آن را با دست خوب له می کنیم و در عین انجام این کار آب را کم کم به آن اضافه کرده. پس از مدتی دوباره آب را از ماهی جدا می کنیم. این کار را چند بار تکرار کرده تا از ماهی فقط پوست و تیغ باقی بماند و از گوشت ماهی چیزی باقی نمانده باشد. تا اینجا آب ماهی داریم که خود آب ماهی (آو مَئی) به طور جداگانه یک غذایی سنتی و اصیل محسوب می شود که خیلی ها آن را با پیاز خورد شده و آویشن نرم مخلوط می کنند و سرو می نمایند.

در مرحله آخر خردل را به تدریج به آب ماهی اضافه می کنیم و چون خردل نرم است و سریع در آب ماهی حل نمی شود با دست خردل را در آب ماهی مخلوط می کنیم. تا خردل نرم در آب ماهی کاملا حل شود.

سپس با صلوات و بردن نام چهارده معصوم(ع) مَوَ را درون دوسِنَ ریخته و با تکه ای پارچه ی تمیز و کش روی دوسِنَ را می پوشانیم و سر آن را می گذاریم. معمولا تا یک هفته مَوَ کاملا جا افتاده است.البته زودتر هم می شود از آن استفاده کرد اما معمولا بوی خردل می دهد. همان یک هفته برای صرف مَوَ بهترین زمان است.

نکاتی در مورد مَوَ:

□ در کل ماهی خشک دو برابر خردل استفاده می شود.

□ معمولا از مَوَ در فضای آزاد نگهداری می شود.

□ بسیار پیش آمده که ما با بوی بد مَوَ روبرو می شویم بهترین دلیل که باعث بوی بد آن می شود نمک کم و آب زیاد است که با رعایت آن می توان از بوی بد جلوگیری کرد.

□ از مَوَ و آو مَئی به تنهایی نمی شود استفاده کرد بلکه با نان مصرف می شود.

□ دلیل اینکه مَوَ با صلوات و بردن نام چهارده معصوم(ع) درون دوسِنَ ریخته می شود این است که اعتقاد دارند که این کار باعث خوب درست شدن مَوَ و با برکت شدن آن می شود.

خواص: خردل سیاه دارای اسید سیرونیک، پرونات، پتاسیم، روغن خردل، لعاب و آنزیمهای مختلف است. مصرف خارجی آن به صورت مشمع خردل برای تسکین درد (مثلاً درد کمر و یا درد کبد معمولی) مفید است .

 خردل خاصیت ضد سرطانی دارد. از بدن در برابر بیماریهای قلبی محافظت می کند و اشتها آور است. همچنین معالج دردهای عصبی و اسپاسم می باشد برخی نیز آن  را برای ریزش مو و صرع و مارگزیدگی و دندان درد مفید دانسته اند.

نوشته س. کشوری

 

 

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

*

code